
Voor wie een warmtepomp heeft of wil, verandert er op 1 januari 2027 een aantal dingen tegelijk. Nieuwe lucht-waterwarmtepompen tot en met 12 kW met R32 mogen niet meer op de markt komen, fabrikanten stappen over op propaan (R290) of R454C, je kunt niet meer salderen en voor de ISDE-subsidie zijn lagere bedragen voorgesteld. Hieronder lees je per onderwerp wat er verandert, wat blijft en wat je kunt doen. Dit is de stand van 19 november 2026.
Wat verandert er op 1 januari 2027?
Vanaf 1 januari 2027 mogen nieuwe lucht-waterwarmtepompen tot en met 12 kW niet meer op de markt komen als hun koudemiddel een F-gas is met een GWP van 150 of meer. Dat staat in de Europese F-gassenverordening (Verordening (EU) 2024/573, bijlage IV), en de Europese Commissie zet het op een rij op haar site (bijgewerkt 9 april 2025). Het geldt voor monoblokken, waarbij het hele koelcircuit in de buitenunit zit, en voor splitsystemen, waarbij koudemiddelleidingen van de buitenunit naar binnen lopen. Ook een hybride warmtepomp met zo'n split-buitenunit valt eronder. Bij monoblokken geldt het verbod ook voor toestellen van meer dan 12 tot 50 kW. De verordening maakt één uitzondering: als de veiligheidseisen op de plek van plaatsing een koudemiddel onder die grens niet toelaten.
GWP staat voor global warming potential: hoe sterk een gas de aarde opwarmt als het weglekt. R32, een koudemiddel dat veel wordt gebruikt in warmtepompen en airco's, heeft een GWP van 675 (bijlage I van de verordening) en valt dus onder het verbod. Propaan is geen F-gas en valt er niet onder. Volgens Milieu Centraal is de klimaatimpact van R32 ruim 200 keer zo groot als die van propaan; propaan heeft maar een klein broeikaseffect, maar is wel brandbaar.
Voor split-airco's (lucht-lucht, tot en met 12 kW) geldt dit verbod pas vanaf 1 januari 2029. Uitstel van de datum voor warmtepompen hebben we niet gevonden (gezocht op 24 oktober 2026).
Mag je een warmtepomp met R32 houden?
Ja. Het verbod gaat over nieuwe toestellen die op de markt komen, niet over toestellen die al bij je thuis staan. Je mag een warmtepomp of airco met R32 gewoon blijven gebruiken, laten onderhouden en laten repareren.
Bijvullen met R32 mag ook. Het verbod op bijvullen met nieuw koudemiddel geldt sinds 2026 alleen bij een GWP van 2.500 of meer, en R32 zit daar ver onder (IPLO, het Informatiepunt Leefomgeving van de overheid). Onderdelen voor reparatie mogen ook na 2027 geleverd worden, zolang het vermogen en de hoeveelheid koudemiddel niet groter worden en er geen koudemiddel met een hogere GWP in komt (artikel 11 van de verordening). Meer over onderhoud lees je op de onderhoudspagina.
Mogen R32-toestellen uit voorraad na 1 januari nog geplaatst worden?
Ja, met bewijs. Een toestel dat vóór 1 januari 2027 al in de handel was gebracht, mag daarna nog geplaatst worden. 'In de handel gebracht' betekent: voor het eerst in de EU aan een ander geleverd (artikel 3 van de verordening).
Wel moet dan aangetoond kunnen worden dat dit ene toestel vóór 1 januari 2027 in de handel was. Dat bewijs bewaart degene die de warmtepomp in gebruik heeft, bij een woning meestal de eigenaar of bewoner, minstens vijf jaar, en laat het op verzoek aan de toezichthouder zien (artikel 13, lid 19 en 20). Plaatsen wij in 2027 nog een warmtepomp met R32 uit voorraad, dan vragen we de groothandel om een verklaring of bewijs voor dat toestel. Je krijgt er een kopie van: als tweede bijlage bij de mail met het opleverrapport, of in een aparte mail als het bewijs later binnenkomt.
Wat komt er voor R32 in de plaats?
Fabrikanten stappen over op koudemiddelen onder de grens van 150. Drie voorbeelden:
- Daikin heeft de Altherma 4 H op propaan (R290), van 6 tot 14 kW; Daikin kondigde hem aan op 10 april 2025. Wij plaatsen hem als all-electric warmtepomp: in 6, 8 en 12 kW staat hij met een prijs op onze warmtepomppagina, andere vermogens leveren we op aanvraag. In het binnendeel, de unit in huis, zit een boiler van 180 liter.
- Intergas heeft een nieuwe monoblok op propaan, van 5 en 7 kW (vakblad VSK, 30 juni 2026).
- De Remeha Elga Ace is de hybride warmtepomp op onze site en blijft daar ook na 1 januari staan. Remeha werkt aan een nieuwe generatie Elga Ace op R454C, een F-gas met een GWP net onder 150. Volgens Remeha wordt die in de eerste helft van 2027 geïntroduceerd en is hij vanaf medio 2027 beschikbaar (Remeha, 15 juli 2026).
R454C mag in splitsystemen tot en met 12 kW nog tot en met 2034 nieuw op de markt komen. Vanaf 1 januari 2035 geldt voor die systemen een verbod op alle F-gassen (bijlage IV van de verordening, punt 9). Een toestel dat eerder geplaatst is, mag je daarna gewoon blijven gebruiken.
Wat betekent propaan voor de plek van de buitenunit?
Propaan is brandbaar. Milieu Centraal noemt een monoblok voor buiten met propaan als voorbeeld van een warmtepomp met een natuurlijk koudemiddel. Bij een monoblok zit het hele koelcircuit in de buitenunit en gaat er alleen water naar binnen, geen koudemiddel.
Rond de buitenunit van een propaanwarmtepomp kan een veiligheidszone gelden. Daarin mogen geen ontstekingsbronnen zitten, zoals een stopcontact of een schakelaar, en ook geen ramen, deuren, dakramen of ventilatieopeningen. Ook de erfgrens en een openbaar voetpad moeten erbuiten blijven. Hoe groot de zone is, staat in het installatievoorschrift van het toestel en hangt af van de opstelling: vrij, tegen de muur of in een hoek (vakblad VSK, 30 juni 2026). Bij die monoblok van Intergas vervalt de zone bij normaal gebruik, na onafhankelijk onderzoek in opdracht van Intergas; bij werk aan het koelcircuit geldt hij wel.
Daarom bespreken we de plek van de buitenunit bij de schouw. We meten de afstand tot de erfgrens en tot het slaapkamerraam van de buren, en we kijken samen met jou naar de opstelling en de route van de leidingen.
Wat verandert er aan het geluid?
De geluidsregel hangt niet af van het koudemiddel. Op de erfgrens met de buren mag een buitenunit 's avonds en 's nachts niet meer dan 40 decibel maken (Milieu Centraal). Volgens Milieu Centraal maakt een warmtepomp met een hoger vermogen meer geluid. Vergelijk je modellen, kijk dan naar het geluid in het productblad en let op de afstand waarop het gemeten is.
Bij de schouw kiezen we een plek waar het geluid binnen de norm blijft, zo nodig met een omkasting.
Wat betekent het voor de prijs?
De nieuwe regels zeggen niets over prijzen. Wat een warmtepomp op propaan of R454C kost, verschilt per merk en vermogen. Onze actuele prijzen en de ISDE per toestel staan op de warmtepomppagina; in je offerte staan merk en type van het toestel.
Ook de subsidie telt mee in wat je netto betaalt. Voor 2027 zijn lagere ISDE-bedragen voor lucht-waterwarmtepompen voorgesteld. Ze zijn nog niet definitief: RVO noemt ze voorgenomen (pagina gecontroleerd op 12 november 2026). Kijk voor de actuele stand op rvo.nl. Hoe de ISDE in 2026 werkt, lees je in ISDE-subsidie 2026: zo werkt het en dit krijg je.
Waarom telt zelf gebruiken van je zonnestroom vanaf 2027 zwaarder?
Tot en met 31 december 2026 mag je de stroom die je teruglevert wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. Vanaf 1 januari 2027 kan dat niet meer (Rijksoverheid). Voor teruggeleverde stroom krijg je dan een vergoeding van je energieleverancier, en daar mag hij terugleverkosten tegenover zetten. Hoe hoog die vergoeding netto is, verschilt sterk per leverancier en per contract. Stroom die je zelf gebruikt terwijl de zon schijnt, hoef je niet van het net te halen, en voor stroom van het net betaal je het volle tarief. Zelf gebruiken levert je dan veel meer op dan terugleveren.
Een warmtepomp gebruikt veel stroom. Een deel daarvan kun je naar zonnige uren schuiven: bij all-electric kun je het warme water laten maken als je panelen leveren, bijvoorbeeld rond het middaguur. Wat het einde van salderen voor je energierekening betekent, lees je in Salderen stopt in 2027.
Wat als je aansluiting zwaarder moet?
Welke aansluiting je nodig hebt, hangt bij all-electric af van het toestel. De 10 en 12 kW hebben altijd een 3-fase-aansluiting nodig. De 6 kW werkt op 1 fase, en de 8 kW is er voor 1 fase en voor 3 fasen. Heb je 3 fasen nodig en nog niet in huis, dan vraag je een verzwaring aan bij je netbeheerder; die voert hem uit en rekent daar zelf kosten voor.
Sinds 1 juli 2026 komt zo'n aanvraag op een wachtlijst als het stroomnet in je gebied vol is, ook bij een gewone huisaansluiting. Een woning krijgt voorrang, maar ook dan wacht je tot er ruimte is. Dat kan meerdere jaren duren (netbeheerder Enexis, laatst gewijzigd 17 augustus 2026). In een groot deel van Twente is het net vol (de capaciteitskaart van de netbeheerders en de site van Coteq, bekeken op 24 oktober 2026). Tot de verzwaring klaar is, kunnen we een warmtepomp die 3 fasen nodig heeft niet aansluiten.
Je huidige aansluiting blijft gewoon werken. Welke netbeheerder je hebt, staat vaak op een sticker op je meterkast (Milieu Centraal). Enexis en Coteq hebben elk een stroomnetchecker op hun site. Bij de schouw bekijken we je meterkast en je aansluiting. Moet je aansluiting zwaarder, dan kijken we samen in de stroomnetchecker van je netbeheerder of er ruimte is en hoe lang het duurt. Dat hoor je vooraf, met de reden erbij.
Wat kun je nu het beste doen?
- Heb je al een warmtepomp met R32? Dan verandert er voor jou niets: je mag hem blijven gebruiken, laten onderhouden en laten repareren.
- Kies je een nieuwe warmtepomp? Vraag naar het koudemiddel, het geluid en de plek van de buitenunit. Het koudemiddel en de GWP staan op het etiket van het toestel (IPLO).
- Kijk voor de stand van de ISDE van 2027 op rvo.nl voordat je beslist.
- Heb je zonnepanelen? Gebruik dan zo veel mogelijk van je eigen zonnestroom zelf.
- Moet je aansluiting zwaarder? Kijk dan eerst hoe vol het net op je adres is.
Wil je weten wat bij jouw huis past? Bereken je besparing of plan een gratis schouw. Dan bespreken we het voor jouw huis. Eerlijk, ook als het antwoord nee is.


