Je panelen liggen er goed bij, de zon schijnt volop en toch staat de opbrengst in de app rond het middaguur op nul. In wijken met veel zonnepanelen komt dat steeds vaker voor. De oorzaak ligt meestal niet bij de panelen, maar bij de spanning op het stroomnet.
Waarom schakelt de omvormer uit bij veel zon?
Het stroomnet in je straat werkt op ongeveer 230 volt. Als veel huizen tegelijk terugleveren, stijgt die spanning. Komt ze boven 253 volt, dan moet de omvormer wettelijk uitschakelen. Dat beschermt het net en de apparaten in huis. Na een korte wachttijd probeert de omvormer het opnieuw.
Daarom zie je het vooral rond het middaguur op zonnige dagen, in straten met veel panelen of aan het einde van een lange kabel van de netbeheerder. Sommige omvormers regelen eerst hun vermogen terug voordat ze helemaal uitschakelen. Dan zie je geen gat, maar een afgevlakte piek.
Hoe herken je uitval door te hoge netspanning?
In de app van je omvormer zie je een gat of een reeks korte onderbrekingen in de opbrengst, midden op een heldere dag. Vaak staat er een melding bij als "grid overvoltage" of "netspanning te hoog". Veel omvormers tonen ook de gemeten spanning. Waarden rond of boven 250 volt op het moment van uitval wijzen in deze richting.
Valt de omvormer ook uit bij bewolkt weer, 's ochtends vroeg of met een andere foutcode, dan is er iets anders aan de hand. Laat er dan naar kijken.
Ligt het aan je eigen installatie of aan het net?
Allebei kan. Tussen de omvormer en de meterkast loopt een kabel, en over die kabel loopt de spanning op als er veel stroom doorheen gaat. Is die kabel lang of dun, dan meet de omvormer een hogere spanning dan er bij de meter staat. Zit het net al dicht bij de grens, dan zijn die paar volt extra genoeg om eroverheen te gaan.
Een tweede oorzaak in huis is een scheve verdeling over de fasen. Bij een 3-fase aansluiting met alle panelen op één fase loopt de spanning op die fase sneller op. Beide punten controleren we met een meting in de meterkast en bij de omvormer.
Is de spanning bij de meter zelf al te hoog, dan ligt het aan het net. Netbeheerders zijn verplicht de spanning binnen de norm te houden. Melden bij Enexis of Coteq heeft dus zin, zeker als je buren hetzelfde doen. Een oplossing aan hun kant kan wel even duren.
Wat kun je doen tegen uitval van je zonnepanelen?
Begin bij de goedkoopste maatregel: gebruik meer stroom op het moment dat de zon schijnt. Alles wat je rond het middaguur zelf verbruikt, hoeft het net niet op en drukt de spanning bij jouw aansluiting. Denk aan de wasmachine, het warme water van een warmtepomp of een laadpaal die op zonne-overschot laadt.
Technisch kan een dikkere kabel tussen meterkast en omvormer helpen, net als het opnieuw verdelen van de fasen. Dat zijn eenmalige ingrepen waarvoor je vooraf een vaste prijs krijgt.
Een thuisbatterij kan het overschot opslaan in plaats van terugleveren. Dat werkt alleen als de batterij rond het middaguur nog ruimte heeft: een batterij die om elf uur vol zit, helpt niet tegen uitval om één uur. Alleen om uitval te voorkomen verdien je een batterij ook niet terug. De bespaarcheck laat zien wat hij op je energierekening doet.
Hoeveel opbrengst verlies je door uitval?
Dat hangt af van hoe vaak en hoe lang het gebeurt. Een paar keer per zomer een kwartier zie je niet terug in je jaaropbrengst. Dagelijkse uitval van uren in de beste maanden wel.
Vanaf 1 januari 2027, als salderen stopt, verandert ook wat een gemiste kWh waard is. Wat je had teruggeleverd, levert dan na aftrek van terugleverkosten nog maar ongeveer een halve cent op; daarmee rekent Milieu Centraal vanaf 2027. Maar een uitgeschakelde omvormer levert ook geen stroom aan je eigen huis, en die stroom is € 0,27 per kWh waard. Uitval kost dus het meest op momenten dat je zelf veel verbruikt.
Zie je regelmatig uitval, stuur ons dan een schermafbeelding uit de app. We kijken gratis mee, ook als je panelen niet door ons gelegd zijn. Hoe wij panelen leggen en aansluiten, lees je op de pagina over zonnepanelen.
